ခဏလေး ဒီလိုပဲ စဉ်းစားကြည့်
Operating system ဆိုတာ ကွန်ပျူတာ hardware နဲ့ app တွေကြားက ကြားခံအိမ်ရှင်ပါ။ Linux ရဲ့ core engine ကို kernel လို့ခေါ်ပြီး Linus Torvalds ဆိုတဲ့ student တစ်ယောက်က ၁၉၉၁ ခုနှစ်မှာ hobby project အနေနဲ့ စရေးခဲ့တာပါ။ Kernel တစ်ခုတည်းနဲ့ သုံးလို့မရသေးပါဘူး — အဝတ်လုံချည်ပဲရှိပြီး အဝတ်အစားမပါသေးတဲ့ လူတစ်ယောက်လိုပါပဲ။ Kernel ပေါ်မှာ command, desktop, tool တွေထည့်စုစည်းလိုက်တာကို 'distro' (distribution) လို့ခေါ်ပါတယ်။ Ubuntu, Fedora, Debian, Arch — ဒါတွေက အားလုံး kernel တူတူသုံးပေမယ့် ဝတ်စုံပုံစံ မတူကြပါဘူး။
လက်တွေ့ scenario နဲ့ ချိတ်ကြည့်မယ်
Server တွေရဲ့ ၉၀% ကျော်၊ Android ဖုန်းတိုင်း၊ router၊ smart TV အများစုက Linux ပေါ်မှာ run နေကြပါတယ်။ Developer ဖြစ်ချင်ရင် Linux ကို ကြောက်နေလို့မရတော့ပါဘူး — cloud server (AWS, GCP) ဖွင့်လိုက်ရင် Linux terminal ကနေ ကြိုဆိုပါလိမ့်မယ်။ Windows ကနေ macOS ကူးတဲ့ ခံစားချက်ထက် Linux ကို ရင်းနှီးအောင်လုပ်တာက အလုပ်လမ်းကြောင်းအတွက် ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
အတူတူ terminal ထဲ စမ်းမယ်
Windows → GUI-first, closed source
macOS → GUI-first, closed source (Unix-based)
Linux → terminal-first (GUI ရွေးလို့ရ), open source kernelLinux ကို app မဟုတ်ဘဲ operating system အဖြစ် ရှင်းပြနိုင်မည်။၅ မိနစ် စမ်းကြည့်
'kernel' နဲ့ 'distro' ကို ကိုယ်ပိုင်စကားနဲ့ တစ်ကြောင်းစီ ရေးကြည့်ပါ။ ဥပမာတစ်ခုနှင့်တွဲပါ။
သတိလေးတစ်ချက်
'Best' distro ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ Beginner-friendly ဆိုပြီး ရွေးရင်တောင် နောက်ဆုံး command line ကို ကြောက်ရင် ဘာနဲ့မှမကူညီပါဘူး။