ခဏလေး ဒီလိုပဲ စဉ်းစားကြည့်
ls -l ရဲ့ ပထမ column (ဥပမာ -rwxr-xr--) ကို segment ၄ ခု ခွဲကြည့်ပါ — ပထမ character က file type (- = ordinary file, d = directory)။ ကျန် ၉ character ကို ၃ ခုစီ ခွဲပါ — Owner permission (rwx), Group permission (r-x), Others permission (r--)။ r = read (ဖတ်ခွင့်), w = write (ပြင်ခွင့်), x = execute (run ခွင့်)။ Owner က ဖိုင်ပိုင်ရှင် user, Group က ဖိုင်နဲ့ ချိတ်ထားတဲ့ group, Others က ကျန်လူတွေအားလုံးပါ။ ဒါကို 'အိမ်ရဲ့ တံခါးသော့' တစ်ခုလို စဉ်းစားပါ — ကိုယ့်အခန်းသော့ (owner) ကို ကိုယ်ပဲ ကိုင်, family member (group) ကို သော့တစ်ချို့ ပေးထား, ဧည့်သည် (others) ကို ပြတင်းပေါက်ကနေ ကြည့်ခွင့်ပဲပေး — ဒါမျိုးပါ။
လက်တွေ့ scenario နဲ့ ချိတ်ကြည့်မယ်
-rw-r--r-- ကို ကြည့်ရင် owner က ဖတ်/ရေး ခွင့်ရှိ, group နဲ့ others က ဖတ်ခွင့်ပဲရှိ, run ခွင့် ဘယ်သူမှမရှိ — ordinary text file အများစုက ဒီပုံစံပါ။ drwxr-xr-x ဆိုရင် d = directory, owner က ဝင်/ဖတ်/ဆောက် အားလုံးလုပ်နိုင်, group/others က ဝင်ကြည့်ရုံပဲ လုပ်နိုင် — script ဖိုင်တစ်ခု run ချင်ရင် x permission မရှိရင် error ('Permission denied') ပေါ်ပါလိမ့်မယ်, နောက်ခန်းမှာ ပြင်နည်း သင်ပါမယ်။
အတူတူ terminal ထဲ စမ်းမယ်
ls -la
# -rw-r--r-- 1 alice staff 120 Jan 1 10:00 notes.txt
# drwxr-xr-x 2 alice staff 4096 Jan 1 10:00 project/ls -l ရလဒ်ထဲက permission string ကို Owner/Group/Others အလိုက် ရှင်းပြနိုင်မည်။၅ မိနစ် စမ်းကြည့်
ls -la ကို ကိုယ့် home folder ပေါ်မှာ run ပြီး ဖိုင်တစ်ခုရဲ့ permission ကို segment ၄ ခုအဖြစ် ခွဲရေးပါ။
သတိလေးတစ်ချက်
Others column မှာ w (write) ပေးထားရင် ဘယ်သူမဆို ဖိုင်ကို ပြင်လို့ရနေတာပါ — public server မှာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်။