Package Management (apt)

စိတ်လျှော့ပါ။ ဒီခန်းကို စာအုပ်လိုမဟုတ်ဘဲ စကားပြောသလိုပဲ၊ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပါမယ်။

ဒီခန်းပြီးရင် ဘာတတ်သွားမလဲ

Package Management (apt) ကို ကြောက်စရာမလိုအောင် နားလည်မယ်
Terminal ထဲမှာ ကိုယ်တိုင် command ကို စမ်းသုံးတတ်အောင် လုပ်မယ်
Real server/project မှာ ဒီ command ဘယ်လို အသုံးဝင်သလဲ ချိတ်မြင်မယ်

ခဏလေး ဒီလိုပဲ စဉ်းစားကြည့်

Package manager ဆိုတာ Linux ရဲ့ 'app store' ပါ — software install/update/remove လုပ်တာအားလုံးကို central place ကနေ management လုပ်ပေးပါတယ်။ Debian/Ubuntu family က apt (Advanced Package Tool) သုံးပါတယ်, Fedora/RHEL family က dnf, Arch family က pacman သုံးပါတယ် — ဒီ tutorial က apt ကို အဓိကထားပါမယ် (Distro ရွေးချယ်တဲ့ အခန်းမှာ ဖော်ပြခဲ့သလိုပါပဲ)။ sudo apt update က package list (software အသစ် ရှိမရှိ) ကို server ကနေ ပြန်စစ်ပါတယ် — 'update' ဆိုတာ software ကို update လုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး, list ကို refresh လုပ်တာပါ, ဒီနေရာမှာ beginner အများစု ရောနားလည်ကြပါတယ်။ sudo apt upgrade ကမှ software တွေကို version အသစ်အောင် တကယ် update လုပ်ပါတယ်။

လက်တွေ့ scenario နဲ့ ချိတ်ကြည့်မယ်

Software အသစ် install ချင်ရင် sudo apt update ကို ပထမ run ပါ (list ကို freshness ရှိအောင်), ပြီးမှ sudo apt install <package-name> — ဥပမာ sudo apt install htop, sudo apt install git။ Software ကို uninstall ချင်ရင် sudo apt remove <package-name> ရိုက်ပါ။ apt search <keyword> ကို run ရင် keyword ပါတဲ့ package များကို ရှာပြပါတယ် — package name အတိအကျ မသိရင် ဒီ command က အသုံးဝင်ပါတယ်။

apt update = package list refresh (software update လုပ်တာ မဟုတ်ပါ)
apt upgrade = software များကို version အသစ်ဖြစ်အောင် တကယ် update
apt install/remove = software install/uninstall

အတူတူ terminal ထဲ စမ်းမယ်

bash

sudo apt update
sudo apt upgrade
sudo apt install htop
sudo apt remove htop
apt search text-editor

You should see

sudo apt install htop ပြီးနောက် htop command ကို terminal ထဲက ဘယ်နေရာကမဆို run လို့ရသွားမည်။

၅ မိနစ် စမ်းကြည့်

sudo apt update ကို run ကြည့်ပါ (password လိုနိုင်)။ ပြီးရင် apt search git ကို run ပြီး ရလဒ်ဘယ်နှစ်ခုပေါ်လဲ ရေးပါ။

သတိလေးတစ်ချက်

sudo apt upgrade ကို production server ပေါ်မှာ ကြိုတင်စမ်းသပ်မှုမရှိဘဲ run ရင် app dependency version ပြောင်းသွားနိုင်ပြီး app ပျက်နိုင်ပါတယ် — server အတွက် upgrade schedule လုပ်ထားတာက best practice ပါ။

ဒီနေရာမှာ လူအများမှားတတ်တယ်

apt update ကို run ရုံနဲ့ software အားလုံး update ပြီးသွားပြီလို့ ထင်ခြင်း — apt upgrade လည်း လိုအပ်
package name အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းပြီး install ကြိုးစား, error ရင် apt search ကို မသုံးဘဲ ထပ်ခန့်ခြင်း

အခု ကိုယ်တိုင် စမ်းကြည့်

You'll know it worked when: sudo apt install htop ပြီးနောက် htop command ကို terminal ထဲက ဘယ်နေရာကမဆို run လို့ရသွားမည်။