နားလည်ထားရမယ့် အချက်
Personal Knowledge Base ကို "second brain" လို့လည်း ခေါ်ပါတယ် - ခေါင်းထဲက memory တစ်ခုတည်းကို အားကိုးစရာမလိုအောင် အသုံးဝင်တဲ့ knowledge ကို ခေါင်းအပြင်မှာ သိမ်းထားတဲ့ နေရာတစ်ခုပါ။
Memory ကို ဒီအလုပ်အတွက် အားကိုးလို့ မရပါဘူး - မှေးမှိန်သွားတတ်ပြီး လိုအပ်တဲ့ အချိန်မှာ မှန်ကန်တဲ့ အချက်ကို ကိုယ်တိုင် ပေါ်လာဖို့ ခဲယဉ်းပါတယ်။ PKB က အဲဒီအလုပ်ကို search လုပ်ပြီး ပြန်ကြည့်နိုင်တဲ့ system ထဲ ထုတ်ပေးလိုက်တာပါ။
Capture
တန်ဖိုးရှိတဲ့ အရာကို တွေ့တဲ့ခဏမှာပဲ သိမ်းထားပါ။
Organize
နောက်ပိုင်း ရှာတွေ့နိုင်လောက်တဲ့ structure ပေးပါ - perfect မဟုတ်ဘူး၊ လုံလောက်ရုံပါ။
Connect
ရှိပြီးသား related idea တွေနဲ့ ချိတ်ပါ - တကယ့် နားလည်မှု နက်ရှိုင်းလာတဲ့ နေရာပါ။
Retrieve
လိုအပ်တဲ့အခါ ပြန်ရှာတွေ့ပါ - ဒါက ဒီအလုပ်လုပ်ရတဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်ပါ။
Apply
အဲဒီ knowledge ကို ရေးသားမှု, ဆုံးဖြတ်ချက်, ကိုယ်ပိုင်အလုပ်လိုနေရာအစစ်မှာ သုံးပါ။
Knowledge ဟာ books, courses, videos, articles, research, work, conversations, ကိုယ်ပိုင် idea အစရှိတဲ့ source များစွာကနေ လာပါတယ်။
| Category | ဘာသိမ်းလဲ |
|---|---|
| Inbox | မ sort ရသေးတဲ့ material အသစ် |
| Projects | Deadline ရှိတဲ့ active work |
| Areas | အဆုံးမရှိတဲ့ ဆက်လက်ဖြစ်နေတဲ့ တာဝန်များ |
| Resources | နောက်ပိုင်း လိုချင်လာနိုင်တဲ့ reference material |
| Archive | နောက်ထပ် active မဟုတ်တော့တဲ့ အရာများ |
PARA ဟာ ရွေးချယ်စရာများထဲက တစ်ခုပါ၊ မလိုက်နာမဖြစ်တဲ့ rule မဟုတ်ပါဘူး - folders, tags, links, databases တွေလည်း အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်၊ လူတစ်ဦးစီအတွက် tool မတူပါဘူး။
တကယ့် သင်ခန်းစာ
အကောင်းဆုံး system ဟာ တစ်ခါတည်းတည်ဆောက်ပြီး လအနည်းငယ်အတွင်း စွန့်ပစ်လိုက်တဲ့ အရှုပ်ထွေးဆုံး system မဟုတ်ဘဲ၊ တကယ် တသမတ်တည်း ထိန်းသိမ်းနိုင်တဲ့ system ပါ။
- Personal Knowledge Base
- ကိုယ်ပိုင် memory အပြင်ဘက်မှာ knowledge ကို capture, organize, connect လုပ်ဖို့ ကိုယ်ပိုင် system တစ်ခု။
- Second Brain
- Personal Knowledge Base ရဲ့ အလွတ်သဘော အမည် - သင်သင်ယူတာတွေကို သိမ်းဆည်းချိတ်ဆက်ပေးတဲ့ ပြင်ပ system။
PERSONAL KNOWLEDGE BASE FLOW
----------------------------
CAPTURE -> ORGANIZE -> CONNECT -> RETRIEVE -> APPLY
|
v
INBOX -> PROJECTS -> AREAS -> RESOURCES -> ARCHIVE
(one example organization: PARA)လက်တွေ့ scenario နဲ့ ချိတ်ကြည့်မယ်
တွေးထားတာထက် ပိုသေးငယ်စွာ စတင်ပါ။ ရှိပြီးသား tool တစ်ခုကို ရွေးပါ - Inbox, Projects, Areas, Resources, Archive ဆိုပြီး folder/tag ငါးခုတည်း ဖန်တီးပါ။
ပထမနေ့ကတည်းက နှစ်ပေါင်းများစွာက notes အဟောင်းတွေကို migrate မလုပ်ပါနဲ့ - ရှေ့ဆက် အသစ်တွေကိုသာ capture စလုပ်ပါ၊ လိုအပ်မှသာ ပြန်ဖြည့်ပါ။
တစ်ခုခု သိမ်းတိုင်း မေးပါ - ဒါဟာ deadline ရှိလို့ Project လား၊ ဆက်လက်တာဝန်ဖြစ်လို့ Area လား။ ဘယ်တစ်ခုမှ မမှန်ရင် Resource ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Project ပြီးသွားရင် (သို့) Area သက်ဆိုင်မှု မရှိတော့ရင် ဖျက်လိုက်မည့်အစား Archive ထဲ ရွှေ့ထားပါ။
တစ်ပတ်တစ်ခါ မိနစ် ၁၀ လောက် Inbox ကို ကျန် category လေးခုထဲ ရှင်းချပါ - ဘယ်တော့မှ မဟင်းတဲ့ Inbox ဟာ system ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို ဖျက်ဆီးပါတယ်။
Notes ကို သုံးတာထက် organize လုပ်တာက ပိုအချိန်ကုန်နေရင် system က အရှုပ်ထွေးလွန်းနေပါပြီ - ချက်ချင်း ရိုးရှင်းအောင် ပြန်လုပ်ပါ။
အကောင်းဆုံး System ဟာ သင် ထိန်းသိမ်းနိုင်တဲ့ System ပါ
Sub-folder ဆယ်ကျော်ပါတဲ့ PARA setup ရှုပ်ထွေးတာဟာ နှစ်ပတ်အကြာမှာ စွန့်ပစ်ခံရရင် အချည်းနှီးပါပဲ။ နေ့တိုင်း တကယ်ထိတွေ့နေတဲ့ folder ငါးခု system ဟာ ဘယ်တော့မှ မထိတွေ့တဲ့ perfect system ထက် ပိုကောင်းပါတယ်။ ရိုးရိုးလေးက စပါ၊ မရှိလို့ ပြဿနာတွေ့မှသာ structure ထပ်ထည့်ပါ။
အတူတူ စမ်းရေးကြည့်မယ်
function classifyPARA(item) {
if (item.hasDeadline) return "Project";
if (item.isOngoingResponsibility) return "Area";
if (item.isReferenceOnly) return "Resource";
return "Archive";
}
const items = [
{ name: "Launch learning site by Sept 30", hasDeadline: true, isOngoingResponsibility: false, isReferenceOnly: false },
{ name: "Monthly finances", hasDeadline: false, isOngoingResponsibility: true, isReferenceOnly: false },
{ name: "Article: how PARA works", hasDeadline: false, isOngoingResponsibility: false, isReferenceOnly: true },
{ name: "Old conference notes from 2022", hasDeadline: false, isOngoingResponsibility: false, isReferenceOnly: false }
];
items.forEach(item => {
console.log(`${item.name} -> ${classifyPARA(item)}`);
});'Launch learning site by Sept 30' -> Project (deadline ရှိလို့)
'Monthly finances' -> Area (ဆက်လက် တာဝန်ဖြစ်လို့)
'Article: how PARA works' -> Resource (reference material ဖြစ်လို့)
'Old conference notes from 2022' -> Archive (ဘာမှ မကိုက်ညီတော့လို့)၅ မိနစ် စမ်းကြည့်
အခု notes app (သို့) ခေါင်းထဲမှာရှိတဲ့ အရာအစစ် ငါးခုကို ရွေးပါ။ ဒီသင်ခန်းစာက မေးခွန်းနှစ်ခုနဲ့ Project, Area, Resource, Archive အဖြစ် classify လုပ်ပါ။ ပြီးရင် အဲဒီအတိုင်း တကယ် ရွှေ့ (သို့) tag လုပ်ပါ။
သတိလေးတစ်ချက်
System ကို တကယ်မသုံးခင် category များစွာနဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ structure တည်ဆောက်ခြင်း။
Inbox ကို ဘယ်တော့မှ မရှင်းတဲ့ အမြဲတမ်း ပစ်ရာနေရာ ဖြစ်စေခြင်း။
PARA Method overview - Forte Labs — Productivity Systems