Thuta Learning
ရှာဖွေရန်
BasicHardwarebeginner

First Boot & Initial Setup

စိတ်လျှော့ပါ။ ဒီခန်းကို စာအုပ်လိုမဟုတ်ဘဲ စကားပြောသလိုပဲ၊ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပါမယ်။

ဒီခန်းပြီးရင် ဘာတတ်သွားမလဲ

  • First Boot & Initial Setup ကို ကြောက်စရာမလိုအောင် နားလည်မယ်
  • ကိုယ်တိုင် hardware wiring/code ကို run ကြည့်တတ်မယ်
  • Real project ထဲမှာ ဒီ concept ကို ချက်ချင်း အသုံးချတတ်မယ်

ခဏလေး ဒီလိုပဲ စဉ်းစားကြည့်

First boot ချိန်မှာ Raspberry Pi OS က setup wizard ကို run ပေးပါတယ် — country/language/timezone ရွေးချယ်ခြင်း, password ပြောင်းလဲခြင်း (default password ကို ဆက်မထားသင့်ပါ), Wi-Fi network ချိတ်ဆက်ခြင်း, software update စစ်ဆေးခြင်း ဆိုတဲ့ step များ ပါဝင်ပါတယ်။ Advanced option ကနေ (ယခင်အခန်း) SSH/Wi-Fi ကို ကြိုတင် configure ထားခဲ့ရင် ဒီ wizard ကို ကျော်ပြီး boot process ပြီးတာနဲ့ terminal ကနေ ချက်ချင်း ချိတ်ဆက်နိုင်ပါတယ်။

လက်တွေ့ scenario နဲ့ ချိတ်ကြည့်မယ်

Desktop mode (HDMI monitor ချိတ်ထားခြင်း) နဲ့ boot ရင် GUI wizard ကို screen ပေါ်မှာ မြင်ရပြီး, ရိုးရိုး click ချသွားရုံပါ — Linux tutorial ကနေ tell ခဲ့တဲ့ password strength concept ကို ဒီနေရာမှာ လက်တွေ့ အသုံးချပါ (default 'raspberry' password ကို strong password နဲ့ ချက်ချင်း ပြောင်းပါ)။

အတူတူ ကြည့်မယ်

bash
# After first boot GUI wizard, or via terminal:
sudo raspi-config

# Change password
passwd

# Update system
sudo apt update && sudo apt upgrade -y
You should see
First boot wizard ပြီးမြောက်ပြီး password ပြောင်းထား, system update ဖြစ်နေတာ terminal ထဲမှာ တွေ့ရမည်။

၅ မိနစ် စမ်းကြည့်

raspi-config tool ကို run ကြည့်ပါ (Pi ရှိရင်) — menu option (Localization, Interface Options, Advanced Options) တွေကို scroll ကြည့်ပြီး ဘာတွေ configure လုပ်လို့ရလဲ list ချကြည့်ပါ။

သတိလေးတစ်ချက်

Raspberry Pi ကို internet ပေါ် expose လုပ်ချင်ရင် (port forward, public IP) default password ကို ချက်ချင်းပြောင်းရမှာ မဖြစ်မနေလိုအပ်ပါတယ် — Cybersecurity tutorial ရဲ့ 'Threat Landscape' lesson ကို ပြန်သတိရပါ, small device ဆိုတာ safe device မဟုတ်ပါ။

ဒီနေရာမှာ လူအများမှားတတ်တယ်

  • Default password ('raspberry') ကို ဆက်ထားဖြင့် device ကို network ပေါ် ဖွင့်ချန်ထားခြင်း — attacker တွေက default credential list ကို scan လုပ်နေကြပါတယ်
  • First boot update ကို skip လုပ်ပြီး outdated software ဖြင့် ဆက်သုံးခြင်း

အခု ကိုယ်တိုင် စမ်းကြည့်

raspi-config tool ကို run ကြည့်ပါ (Pi ရှိရင်) — menu option (Localization, Interface Options, Advanced Options) တွေကို scroll ကြည့်ပြီး ဘာတွေ configure လုပ်လို့ရလဲ list ချကြည့်ပါ။

You'll know it worked when: First boot wizard ပြီးမြောက်ပြီး password ပြောင်းထား, system update ဖြစ်နေတာ terminal ထဲမှာ တွေ့ရမည်။