URL, HTTP နှင့် HTTPS

နားလည်ထားရမယ့် အချက်

web request တိုင်းသည် URL တစ်ခုနှင့် စတင်သည်။ ၎င်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို တစ်ချက်ချင်း နားလည်ထားလျှင် web ကို အများကြီး ပိုမိုနားလည်လာနိုင်သည်။

https://api.example.com:443/users/42?active=true#profile ကို ဥပမာအဖြစ် ကြည့်ပါ - အပိုင်းတစ်ခုစီတွင် ကိုယ်ပိုင် တာဝန်ရှိသည်။

• scheme (https) - မည်သည့် protocol ကို သုံးမည်ကို ဖော်ပြသည်
• host (api.example.com) - မည်သည့် server ကို ဆက်သွယ်မည်ကို ဖော်ပြသည်
• port (443) - server ပေါ်ရှိ မည်သည့် တံခါးကို ခေါက်မည်ကို ဖော်ပြသည်
• path (/users/42) - မည်သည့် resource ကို တောင်းဆိုသည်ကို ဖော်ပြသည်
• query (?active=true) - ထပ်ဆောင်း parameter များ
• fragment (#profile) - browser ကသာ ကိုင်တွယ်ပြီး server ဆီ မရောက်ပါ

HTTP သည် browser နှင့် server ဆက်သွယ်ပုံကို သတ်မှတ်ပေးသည် - request တွင် method၊ URL၊ header များနှင့် တစ်ခါတစ်ရံ body ပါဝင်ပြီး response တွင် status၊ header များနှင့် များသောအားဖြင့် body ပါဝင်သည်။ method နှင့် status code အပြည့်အစုံကို API Tutorial တွင် လေ့လာနိုင်သည် - ဒီသင်ခန်းစာက ပုံစံကိုသာ လိုအပ်သည်။

HTTPS သည် HTTP အပေါ်တွင် TLS encryption ကို ထပ်ဆင့်ထည့်သည် - traffic ကို encrypt လုပ်ပြီး certificate များမှတစ်ဆင့် server identity ကို အတည်ပြုကာ ပို့ဆောင်နေစဉ် ချောက်ချမှုမှ ကာကွယ်ပေးသည်။

URL

Uniform Resource Locator - web ပေါ်ရှိ resource တစ်ခုကို ရှာဖွေရန် သုံးသော လိပ်စာအပြည့်အစုံ ဖြစ်ပြီး scheme၊ host၊ optional port၊ path၊ query string နှင့် fragment တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

HTTPS

TLS encryption ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော HTTP ဖြစ်ပြီး encrypted connection၊ server identity verification နှင့် ပို့ဆောင်နေစဉ် ချောက်ချမှုမှ ကာကွယ်ပေးသည်။

ANATOMY OF A URL
----------------
ANATOMY OF A URL
-----------------

  https://api.example.com:443/users/42?active=true#profile

  scheme:    https              -> which protocol to use
  host:      api.example.com    -> which server to contact
  port:      443                -> which door on the server
  path:      /users/42          -> which resource is wanted
  query:     ?active=true       -> extra parameters
  fragment:  #profile           -> browser-only, never sent

REQUEST / RESPONSE FLOW
------------------------

  Browser  ---- HTTP Request ---->  Server
  Browser  <--- HTTP Response ----  Server

လက်တွေ့ scenario နဲ့ ချိတ်ကြည့်မယ်

URL တစ်ခုကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်ခြင်းက ပြဿနာအမှန်များကို မြန်ဆန်စွာ debug လုပ်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေသည်။

• server မှားလျှင် - host ကို စစ်ပါ
• environment မှားလျှင် - port ကို စစ်ပါ
• resource မှားလျှင် - path ကို စစ်ပါ
• filtering/pagination ထူးဆန်းလျှင် - query string ကို စစ်ပါ
• page အပိုင်းမှားသို့ ခုန်သွားလျှင် - fragment ကို စစ်ပါ

အောက်ပါ code သည် built-in URL class ကို သုံးထားသည် - library ထပ်ထည့်ရန် မလိုပါ။ URL ကို ပြောင်းပြီး ပြန် run ကြည့်ပါ။

• URL တစ်ခုကို scheme၊ host၊ port၊ path၊ query နှင့် fragment အဖြစ် ခွဲခြမ်းနိုင်ပြီး တစ်ခုစီတွင် ကိုယ်ပိုင်အလုပ်ရှိသည်။
• HTTP သည် web ၏ request/response ပုံစံကို သတ်မှတ်ပေးသည်; method နှင့် status code အပြည့်အစုံစာရင်းကို API Tutorial တွင် လေ့လာနိုင်သည်။
• HTTPS သည် connection ကို encrypt လုပ်ပြီး server identity ကို အတည်ပြုသော်လည်း site (သို့) application တစ်ခုလုံး လုံခြုံသည်ဟု အာမခံချက်မဟုတ်ပါ။

အတူတူ စမ်းရေးကြည့်မယ်

function parseUrl(urlString) {
  const url = new URL(urlString);
  return {
    scheme: url.protocol.replace(":", ""),
    host: url.hostname,
    port: url.port || (url.protocol === "https:" ? "443" : "80"),
    path: url.pathname,
    query: url.search,
    fragment: url.hash,
  };
}

console.log(parseUrl("https://api.example.com:443/users/42?active=true#profile"));

scheme: 'https'၊ host: 'api.example.com'၊ port: '443'၊ path: '/users/42'၊ query: '?active=true'၊ fragment: '#profile' ပါဝင်သော object ကို log ထုတ်သည်။

Wikipedia - URL — How the Web Works